Studeren en tegelijk werkervaring opdoen: dat klinkt als de beste van twee werelden. Naast voltijd bestaan er deeltijd- en duale opleidingen, en die lijken op elkaar zonder hetzelfde te zijn. Dit is het verschil, en voor wie ze bedoeld zijn.
Voltijd, deeltijd en duaal
Bij een voltijdopleiding ben je gemiddeld zo'n veertig uur per week bezig met colleges, stage en zelfstudie. Studeren is je hoofdbezigheid, en een bijbaan doe je ernaast.
Bij deeltijd en duaal werk en studeer je tegelijk. Je zit niet fulltime in de collegebanken, en dat is het enige dat die twee gemeen hebben. Verder verschillen ze op het punt dat er het meest toe doet: hoe je werk en je studie zich tot elkaar verhouden.
Deeltijd: werk en studie staan los van elkaar
Een deeltijdopleiding volg je naast een baan, en die baan hoeft niets met je studie te maken te hebben. Je hebt vaak les in de avonduren, buiten werktijd.
Deeltijd wordt veel gedaan door mensen die al werken: om zich om te scholen, om een volgende stap in hun loopbaan te zetten, of om bij te blijven in hun vak.
Op studiefinanciering heb je bij een deeltijdopleiding geen recht, juist omdat je studie losstaat van je werk. Wat er wel is, is het levenlanglerenkrediet: geld dat je bij DUO kunt lenen om je collegegeld te betalen. Zoek uit of je daarvoor in aanmerking komt voordat je je inschrijft.
Duaal: werk en studie vullen elkaar aan
Bij een duale opleiding horen je werk en je studie bij elkaar. Je sluit een leer-arbeidsovereenkomst met zowel je werkgever als je opleiding. Je wordt door allebei begeleid en door allebei beoordeeld, en je krijgt studiepunten voor je werk en voor je studie.
Dat heeft praktische gevolgen. Opdrachten uit je opleiding voer je uit op je werkplek, en wat je op je werk tegenkomt neem je mee terug naar de les. De theorie van dinsdag pas je woensdag toe.
Een duale opleiding telt als voltijd, dus je hebt recht op studiefinanciering over de periode dat je studeert. Voor de uren dat je werkt, krijg je gewoon salaris van je werkgever.
Duaal vind je vooral op het hbo.
Hoe een duale opleiding eruitziet
De vorm verschilt per school. Soms doe je eerst een jaar voltijd onderwijs en ga je daarna pas aan de slag bij een werkgever. Soms wissel je vanaf het begin af.
Reken op meer tijd: duale opleidingen duren meestal minstens vier jaar, en het komt regelmatig voor dat studenten een half jaar tot een jaar uitlopen.
Reken ook op een hoge werkdruk. Je moet je op twee plekken tegelijk bewijzen, je werkt vaak meer dan veertig uur per week, en je moet zelfstandig en gedisciplineerd kunnen plannen. Dat is de eerlijke kant van het verhaal.
Wat dit betekent voor jou
Duaal is geen makkelijkere route naar hetzelfde diploma. Het is een zwaardere route naar hetzelfde diploma, met werkervaring en een salaris erbij.
Overweeg je het, vraag dan bij de opleiding drie dingen na. Wat zijn de eisen om toegelaten te worden? Hoe kom je aan de werkplek, en helpt de school daarbij? En kun je overstappen naar voltijd als het je toch te veel wordt?
Dat laatste is de belangrijkste vraag. Als het antwoord ja is, kun je het rustig proberen.