Het leenstelsel bestaat niet meer. Ga je nu studeren, dan val je er niet onder: sinds september 2023 is de basisbeurs terug. Hieronder lees je wat er nu voor jou geldt, en wat er is geregeld voor de studenten die wél onder het leenstelsel vielen.
Wat het leenstelsel was
Wie tussen september 2015 en september 2023 begon te studeren op het hbo of aan de universiteit, kreeg geen basisbeurs meer. In plaats daarvan kon je lenen, tegen gunstige voorwaarden en een lage rente. Dat heette officieel het studievoorschot, en iedereen noemde het het leenstelsel.
Voor die groep betekende het dat lenen geen keuze was maar bijna een noodzaak, en de gemiddelde studieschuld liep in die jaren dan ook flink op.
Het stelsel is weer afgeschaft. Sinds studiejaar 2023-2024 is de basisbeurs terug.
Wat er nu voor jou geldt
Ga je nu studeren, dan ziet je studiefinanciering er zo uit.
Je krijgt een basisbeurs als je een mbo 3- of 4-opleiding, een hbo-opleiding of een universitaire studie doet. Het bedrag hangt af van je woonsituatie: op kamers krijg je meer dan wanneer je thuis woont.
Die basisbeurs is een prestatiebeurs. Dat betekent dat het eerst een lening is, en dat het een gift wordt zodra je binnen tien jaar je diploma haalt. Haal je het niet, dan betaal je het terug.
Daarnaast is er de aanvullende beurs, die afhangt van het inkomen van je ouders. Dit is de regeling waar de meeste studenten geld laten liggen: veel meer mensen hebben er recht op dan er gebruik van maken. Vraag hem gewoon aan en laat DUO rekenen.
Je kunt bovendien nog steeds lenen als je dat wilt, en je kunt met het collegegeldkrediet apart je collegegeld lenen. Dat is nu een keuze, en geen verplichting meer.
En je hebt recht op het studentenreisproduct.
Heb je onder het leenstelsel gestudeerd?
Dan is er iets voor je geregeld. Studenten die in de jaren van het studievoorschot hebben gestudeerd, krijgen een tegemoetkoming. Dat is geen volledige compensatie voor de misgelopen basisbeurs, en dat is ook precies waar de discussie over ging.
Je hoeft er meestal niets voor te doen, want DUO regelt het via je studieschuld of via een betaling. Kijk in Mijn DUO wat er voor jouw situatie geldt.
Zoek de bedragen zelf op
In dit artikel staan met opzet geen bedragen. De basisbeurs, de aanvullende beurs en het collegegeld worden elk studiejaar opnieuw vastgesteld, en er zit op dit moment ook een tijdelijke verhoging op de beurs voor uitwonende studenten.
Elk bedrag dat je in een artikel als dit leest, is binnen een jaar verouderd. Op duo.nl staan de actuele bedragen, en daar kun je ook een proefberekening maken voor jouw eigen situatie.
Wat dit betekent voor jou
Als je nu een studie kiest, hoef je die keuze niet te maken vanuit angst voor een schuld die je verplicht moet aangaan. Dat was tussen 2015 en 2023 zo, en het is nu niet meer zo.
Reken je situatie één keer goed door voordat je begint: basisbeurs, aanvullende beurs, collegegeld, en wat het kost als je op kamers gaat. Dan weet je wat je nodig hebt, en dan kan je studiekeuze weer gaan over de studie zelf.