Voor de meeste studies geldt: meld je op tijd aan en je kunt beginnen. Bij een numerus fixus-opleiding is dat niet zo. Daar zijn minder plekken dan aanmeldingen, en dan volgt een selectie. Dit is hoe die werkt en hoe je je voorbereidt.
Wat numerus fixus betekent
Numerus fixus is Latijn voor een vastgesteld aantal. Bij zo'n opleiding staat van tevoren vast hoeveel studenten er mogen beginnen, en als er meer aanmeldingen zijn dan plaatsen, moet er gekozen worden.
Vroeger deed DUO dat met één centrale loting voor het hele land. Sinds studiejaar 2017-2018 bestaat die centrale loting niet meer. In plaats daarvan doet elke opleiding het zelf, en dat heet decentrale selectie.
Loten is daarbij overigens niet verdwenen. Een opleiding mag kiezen: selecteren op kwaliteiten, loten onder alle geldige aanmeldingen, of een combinatie van allebei. Het verschil met vroeger is dus wie het bepaalt, en dat is nu de opleiding.
Voor het mbo werkt het weer anders. Daarover gaat het artikel over numerus fixus in het mbo.
De deadline is 15 januari
Schrijf dat op. Wil je naar een opleiding met decentrale selectie, dan moet je je uiterlijk 15 januari aanmelden, en die datum geldt voor alle universiteiten en hogescholen.
Dat is dus ruim vóór de gewone aanmelddeadline van 1 mei. Wie dat door elkaar haalt, is een jaar kwijt.
Je meldt je aan via Studielink. Daarna neemt de opleiding contact met je op via het mailadres dat je daar hebt opgegeven, en hoor je hoe de rest van de procedure verloopt. Houd die mailbox dus in de gaten, ook je spamfolder.
Hoe de selectie eruitziet
Dat verschilt per opleiding en per school. Je kunt te maken krijgen met extra opdrachten, matchingsactiviteiten, een verplichte meeloopdag of een gesprek.
Veel opleidingen willen weten wat voor type persoon je bent, dus een persoonlijkheidsvragenlijst is een gebruikelijk onderdeel. Daarin wordt gekeken naar dingen als discipline, flexibiliteit, initiatief en creativiteit.
Daarnaast wordt vaak gekeken naar wat bij de opleiding past. Bij bètastudies gaat het over natuurkunde, scheikunde en wiskunde. Bij internationale of managementstudies vaak over je Engels. Een toets over de relevante onderwerpen is heel normaal.
Ga je naar een kunstacademie, dan vraagt die meestal een portfolio, soms gecombineerd met een opdracht die je van de academie krijgt.
Zoek dus vroeg op wat jouw opleiding precies vraagt, want dat kun je niet in januari nog even regelen.
Je motivatie
Bij bijna elke decentrale selectie moet je uitleggen waarom je deze studie wilt. Dat is het onderdeel waar je zelf het meeste aan kunt doen.
Wees concreet. Een aankomend geneeskundestudent die alleen weet te zeggen dat chirurgen goed verdienen, komt er niet in. Laat merken dat je je hebt ingelezen: wat de opleiding inhoudt, hoe die is opgebouwd, en wat jij daar te zoeken hebt.
Beantwoord in je motivatie drie dingen. Waarom spreekt deze studie je aan? Wat wil je ermee? En waarom past hij bij jou als persoon, gezien wat je goed kunt en leuk vindt?
Begin daar op tijd mee. Als je in 4 havo of 5 vwo al weet welke richting het wordt, is dat het moment om open dagen te bezoeken en je gedachten voor jezelf op papier te zetten. In december beginnen is te laat.
En je cv
Het is gebruikelijk dat je ook een cv moet aanleveren. Zet daar dingen op die verband houden met de studie die je wilt doen: een bijbaan, vrijwilligerswerk, een cursus, een project, een sport waarin je iets hebt volgehouden.
Kijk daarom eens rond of je nu al iets kunt oppakken dat aansluit bij je toekomstige studie. Niet om je cv te vullen, maar omdat het je ook helpt uitzoeken of die studie echt bij je past.
Waar het op neerkomt
Een goede voorbereiding is geen garantie. Bij een deel van de opleidingen wordt er geloot, en dan is toeval gewoon toeval.
Wat je wel in de hand hebt: je meldt je aan vóór 15 januari, je zoekt vroeg uit wat jouw opleiding vraagt, en je schrijft een motivatie die laat zien dat je weet waar je aan begint. Bedenk daarnaast van tevoren wat je doet als het niet lukt, want dat scheelt je in april een hoop paniek.